Son günlerde sosyal medyada yaygın şekilde paylaşılan bir görsel, yeni devreye alınan 5G hizmetine ilişkin ciddi tartışmaları alevlendirdi. “Telefonlar neden daha fazla kesiliyor?” başlıklı paylaşımda, mevcut 5G hizmetinin aslında “görünümlü Şahin” olduğu, bağlantı kopmalarına ve yavaş internete yol açtığı öne sürülüyor.
Peki bu iddialar ne kadar gerçeği yansıtıyor? Konuyu teknik detayları ve sektör verileriyle inceledik.
Yüksek beklenti, düşük performans
5G’nin devreye girmesiyle birlikte kullanıcı şikayetlerinde gözle görülür bir artış yaşandı. Sektör kaynaklarına göre, geçiş sonrası GSM operatörlerine yapılan günlük şikâyet sayısı bin 400’ün üzerine çıktı ve toplam şikâyetlerde %8 oranında bir yükseliş kaydedildi. En sık dile getirilen sorunlar ise şöyle sıralanıyor:
· Anlık bağlantı kopmaları
· 4.5G ile 5G arasında sürekli geçiş
· Beklenen hızın çok altında performans
· Artan pil tüketimi
Kullanıcılar tarafından yapılan bağımsız hız testleri, vaat edilen gigabit seviyelerinin uzağında, hatta çoğu zaman mevcut 4.5G hızlarının dahi gerisinde kalan sonuçlar ortaya koyuyor.
“Sadece tabelada 5G”: Teknik gerçek ne?
Eleştirilerin odağındaki teknik kavram ise operatörlerin tercih ettiği “NSA (Non-Standalone – Bağımsız Olmayan)” mimari. Bu modelde:
· 5G baz istasyonları hız için kuruluyor,
· Ancak çağrı yönetimi ve temel bağlantı mevcut 4G çekirdek ağı üzerinden sağlanıyor.
Bu durum, cihaz ekranında “5G” simgesi görünse bile altyapının büyük ölçüde 4G’ye dayandığı anlamına geliyor. Uzmanlar, asıl vaat edilen düşük gecikme ve yüksek hızlar için “SA (Standalone – Bağımsız)” mimariye geçilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kapsama alanı beklentilerin altında
Tanıtımlarda “81 ilde 5G” vurgusu yapılsa da, kapsama alanı şu an için çoğunlukla il ve ilçe merkezleriyle sınırlı. Merkez dışına çıkıldığında veya bina içinde sinyal seviyeleri hızla düşerken, cihazların sık sık 4.5G’ye geçiş yapması hem kopmalara hem de şarj sorunlarına yol açıyor.
Görünümlü Şahin benzetmesi ne kadar yerinde?
Sosyal medyada yapılan “5G: Doğan GÖRÜNÜMLÜ ŞAHİN” benzetmesi, teknik çevrelerde abartılı bulunsa da, kullanıcı deneyimini oldukça iyi özetlediği kabul ediliyor. Şu anki 5G’nin, gerçek potansiyeline ulaşmaktan uzak olduğu ve büyük ölçüde pazarlama ağırlıklı bir geçiş süreci yansıttığı ifade ediliyor.
Gelecek için ne bekleniyor?
Operatörlerin kısa vadede SA altyapısına geçiş yapması, yazılım güncellemeleri ve baz istasyonu yoğunluğunun artırılmasıyla bu sorunların zamanla çözülmesi öngörülüyor. Nitekim Turkcell gibi operatörler, tam kapasite 5G testlerinde 2000 Mbps’yi aşan hızlara ulaşarak gelecek vaat eden sonuçlara da imza atmış durumda.
Ancak şimdilik kullanıcılar için geçerli olan tablo şu: Ekranda 5G yazıyor olabilir, ama altyapı tam olarak orada değil.
Haber: Teknoloji Servisi
Kaynak: Kullanıcı şikâyet verileri, sektör raporları, bağımsız hız testleri ve teknik mimari analizleri.

